Donup Kalan Bilgisayarı Yeniden Başlatma

Kısa cevap: Bilgisayar donup kaldıysa hemen güç düğmesine basmayın. Önce Ctrl + Alt + Delete deneyin. Açılırsa Görev Yöneticisi'nden takılan programı kapatın. Ekran hiç tepki vermiyorsa 10-15 saniye bekleyin, fare imleci hareket ediyor mu bakın. Hiçbir şey olmuyorsa güç düğmesini 5-10 saniye basılı tutup kapatın, 20 saniye sonra yeniden açın.

Donma ile Yavaşlamayı Ayırt Edin

İki durum karıştırılır ama çözümleri farklıdır.

• Yavaşlama: Tıklamalar çalışıyor, sadece gecikmeli. Sabır işe yarar.
• Donma: Fare imleci kilitlenmiş, klavye yanıt vermiyor, pencere başlığında "Yanıt vermiyor" yazıyor.

Sürekli yavaşlama yaşıyorsanız sorun donma değil; bu durumda sistem temizliği ve başlangıç programlarını azaltma konusuna bakmanız daha mantıklı.

Adım Adım Kurtarma Sırası

En zararsız yöntemden başlayıp ilerleyin. Sırayı bozmayın.

1. Adım: 30 saniye bekleyin

Çoğu donma geçicidir. Arka planda güncelleme, büyük dosya kopyalama veya disk taraması olabilir. Sabit disk ışığı yanıp söndüğü sürece sistem çalışıyor demektir. Bekleyin.

2. Adım: Sadece o programı kapatın

Takılan pencere seçili haldeyken Alt + F4 tuşlarına basın. Kapanmazsa şu yolu izleyin:

1. Ctrl + Shift + Esc ile Görev Yöneticisi'ni açın.
2. "Durum" sütununda "Yanıt vermiyor" yazan satırı bulun.
3. Üzerine tıklayın, sağ alttaki Görevi Sonlandır düğmesine basın.
4. Birkaç saniye içinde kapanmazsa aynı işlemi bir kez daha tekrarlayın.

Bu yöntem kaydedilmemiş verinizi sadece o programda kaybettirir. Diğer açık pencereler etkilenmez.

3. Adım: Masaüstünü yenileyin

Bazen program değil, arayüzün kendisi kilitlenir. Simgeler kaybolur, görev çubuğu tıklamaya cevap vermez. Görev Yöneticisi açılabiliyorsa listede Windows Gezgini girdisini bulun, sağ tıklayıp Yeniden başlat seçin. Ekran bir an kararır, sonra görev çubuğu geri gelir.

4. Adım: Ctrl + Alt + Delete ekranı

Görev Yöneticisi kısayolu çalışmıyorsa Ctrl + Alt + Delete deneyin. Mavi güvenlik ekranı açılırsa sistem tamamen ölmemiştir. Sağ alt köşedeki güç simgesinden Yeniden Başlat seçebilirsiniz. Bu, zorla kapatmadan daha güvenlidir çünkü sistem dosyaları düzgün kapanır.

5. Adım: Zorla kapatma

Hiçbir tuş çalışmıyorsa son çare budur. Güç düğmesini 5-10 saniye basılı tutun. Bilgisayar sesli bir şekilde kapanır. Ardından:

• En az 20-30 saniye bekleyin. Diskin tamamen durması için gerekli.
• Masaüstü bilgisayarsa fişi çekip 30 saniye bekleyip tekrar takmak da işe yarar.
• Güç düğmesine tekrar basıp açın.
• Açılışta disk kontrolü başlarsa iptal etmeyin, bitmesini bekleyin.

Neden Donuyor? Yaygın Nedenler

Tekrarını Önlemek İçin

• Fan seslerini dinleyin. Uğultu artıyor ve alt kısım çok ısınıyorsa havalandırma kanalları tozlanmıştır. Dizüstü bilgisayarı yatak veya yastık üzerinde kullanmayın.
• Boş disk alanı bırakın. Sistem diskinde en az %10-15 boş yer olsun. Dolu disk donma sebebidir.
• Aynı anda ağır iş yapmayın. Video dönüştürme, oyun ve onlarca sekme birlikte olmaz.
• Tarayıcı sekmelerini azaltın. Her sekme bellek tüketir. Video oynatan sekmeler en çok yükü bindirir.
• Güncellemeleri erteleme alışkanlığından vazgeçin. Sürücü güncellemeleri özellikle ekran kartı kaynaklı donmaları düzeltir.
• Otomatik kaydetmeyi açın. Ofis programlarında bu ayar açıkken donma sonrası dosyanız büyük ölçüde kurtarılır.

Zorla Kapatmanın Riskleri

Güç düğmesiyle kapatmak arada sırada zarar vermez. Ama alışkanlık haline gelirse:

• Yazılmakta olan dosyalar bozulabilir.
• Sistem kayıtlarında tutarsızlık oluşabilir.
• Mekanik disklerde okuma kafası ani duruş yaşar.

Bu yüzden her seferinde önce yazılım tarafındaki adımları deneyin. Zorla kapatma sonrası kaybolan bir dosya varsa geri dönüşüm kutusu ve geçici dosya klasörleri ilk bakılacak yerlerdir.

Sık Sorulan Sorular

Bilgisayar donup kaldı, fare çalışıyor ama tıklama işlemiyor. Ne anlama gelir?

Görüntü sürücüsü çalışıyor fakat arayüz işlemi kilitlenmiş demektir. Windows Gezgini'ni yeniden başlatmak genelde çözer.

Güç düğmesini kaç saniye basılı tutmalıyım?

5-10 saniye yeterli.