Yavaşlayan Bilgisayarı Hızlandırmak

Kısa cevap: Bilgisayar yavaş çalışma sorununun büyük kısmı üç nedenden kaynaklanır: dolu disk, açılışta çalışan gereksiz programlar ve arka planda birikmiş yükler. Diskte en az %15 boş alan bırakın, başlangıç listesini temizleyin, kullanmadığınız uygulamaları kaldırın. Bu üç adım genelde belirgin bir hız artışı sağlar. Sorun sürerse donanım tarafına, özellikle diske ve RAM'e bakmak gerekir.

Önce nedeni bulun

Rastgele program silmek yerine darboğazı görün. Windows'ta Görev Yöneticisi'ni açın (Ctrl + Shift + Esc). "Performans" ve "İşlemler" sekmelerine bakın.

• CPU sürekli %80 üzerindeyse: Bir uygulama ya da arka plan servisi işlemciyi meşgul ediyor.
• Bellek %90 civarındaysa: RAM yetersiz. Aynı anda açık sekme ve program sayısını azaltın.
• Disk sürekli %100 ise: Klasik sabit disk (HDD) sınırına gelmiş olabilir ya da bir tarama/güncelleme çalışıyor.
• Hepsi düşük ama sistem yavaşsa: Aşırı ısınma nedeniyle işlemci hız düşürüyor olabilir.

Mac'te aynı bilgiyi Etkinlik Monitörü verir. Hangi uygulamanın kaynağı yediğini birkaç dakika izleyin.

Disk alanını boşaltın

Sistem diski dolduğunda Windows geçici dosya yazacak yer bulamaz ve her işlem yavaşlar. Hedefiniz sistem bölümünde %15-20 boş alan.

1. Depolama ayarlarını açın. Windows'ta Ayarlar > Sistem > Depolama. Hangi kategorinin ne kadar yer kapladığını gösterir.
2. Geçici dosyaları silin. "Geçici dosyalar" bölümünden önbellek, güncelleme kalıntıları ve teslimat optimizasyonu dosyalarını temizleyin.
3. Geri Dönüşüm Kutusu'nu boşaltın. Ama önce içine bakın; yanlışlıkla silinmiş bir dosya varsa geri almanız hâlâ mümkün.
4. İndirilenler klasörünü gözden geçirin. Kurulum dosyaları en çok yeri boşa harcayan gruptur.
5. Büyük dosyaları taşıyın. Video, arşiv ve yedekleri harici diske ya da buluta alın.

Üçüncü parti "temizleyici" programlara ihtiyaç yok. Çoğu, işletim sisteminin kendi aracının yaptığını yapar; bazıları da gereksiz reklam yükler.

Başlangıç programlarını kısın

Açılışta çalışan her program hem açılış süresini uzatır hem de sürekli RAM tutar. Görev Yöneticisi > Başlangıç uygulamaları sekmesine gidin.

• "Yüksek" etkiye sahip olanları önce ele alın.
• İletişim uygulamaları, oyun mağazaları, yazıcı yardımcıları, bulut istemcileri genelde devre dışı bırakılabilir.
• Ses kartı, dokunmatik yüzey ve güvenlik yazılımı girişlerine dokunmayın.
• Devre dışı bırakmak programı silmez. İhtiyaç duyduğunuzda elle açarsınız.

Tarayıcı eklentileri de aynı mantıkla çalışır. Kullanmadığınız eklentileri kaldırın; özellikle video izlerken yaşanan takılmaların bir kısmı buradan çıkar.

Gereksiz programları kaldırın

Ayarlar > Uygulamalar > Yüklü uygulamalar bölümünü boyuta göre sıralayın. Şu üç grubu sorgulayın:

• Bir kez kullanılmış araçlar: Eski dönüştürücüler, tek seferlik kurulum yazılımları.
• Fabrika çıkışı denemeler: Süresi bitmiş ofis ve antivirüs sürümleri.
• Çift işlev: İki ayrı antivirüs veya iki ayrı yedekleme aracı birbirini yavaşlatır.

Windows Defender çoğu kullanıcı için yeterlidir. İkinci bir güvenlik paketi kurduysanız birini kaldırın.

Güncellemeleri ve sürücüleri tamamlayın

Yarım kalmış güncellemeler arka planda sürekli deneme yapar. Windows Update'i açın, bekleyen her şeyi kurun ve yeniden başlatın. Ekran kartı sürücüsünü üreticinin sitesinden güncellemek özellikle video ve oyun performansını etkiler.

Not: Güncelleme kurulduktan sonraki ilk 15-20 dakika sistem yavaş olabilir. Arka planda dizin oluşturma çalışır. Hemen sonuç beklemeyin.

Kötü amaçlı yazılımı eleyin

Ani yavaşlama, kendiliğinden açılan sekmeler, değişen arama motoru: bunlar reklam yazılımı işaretidir. Yapılacaklar:

• Windows Güvenliği ile tam tarama yapın.
• Tarayıcı ayarlarını sıfırlayın, tanımadığınız eklentileri silin.
• Tarayıcıda kayıtlı şifreler varsa, temizlik sonrası kritik hesapların şifresini yenileyin.

Fiziksel bakım ve donanım

Yazılım tarafını bitirdiyseniz sıra donanımda. Toz, fan hızını düşürür; sıcaklık artınca işlemci kendini kısar.

• Havalandırmayı açın. Dizüstü bilgisayarı yatak veya kilim üzerinde kullanmayın.
• Fan ızgaralarını temizleyin. Basınçlı hava yeterlidir, elektrik süpürgesi kullanmayın.
• SSD'ye geçin. Hâlâ HDD kullanıyorsanız en büyük fark buradan gelir. Açılış süresi ve program açma hızı ciddi biçimde iyileşir.
• RAM ekleyin. 4 GB bugün için düşük. 8 GB rahat, 16 GB ferah bir çalışma sağlar.

Öncelik tablosu