Yanlışlıkla Silinen Dosyaları Geri Alma

Kısa cevap: Dosya silindiğinde çoğu zaman hemen yok olmaz. Önce Geri Dönüşüm Kutusu'na ya da telefonun "Son Silinenler" klasörüne düşer. Oradan tek dokunuşla geri alınır. Kalıcı olarak silindiyse yedeklere bakılır. Yedek de yoksa silinen dosya kurtarma yazılımları devreye girer. En önemli kural: dosyanın bulunduğu diske yeni veri yazmayı derhal durdurun.

İlk 5 Dakikada Ne Yapmalısınız?

Panik en büyük düşman. Sırasıyla ilerleyin.

O diske yazmayı durdurun. Yeni program kurmayın, film indirmeyin, güncelleme başlatmayın.
Silinen dosya sistem diskindeyse (genelde C:) bilgisayarı gereksiz yere kullanmayın.
Telefonda ise fotoğraf çekmeyin, uygulama indirmeyin.
Dosyanın tam adını veya uzantısını hatırlamaya çalışın. Arama yaparken çok işinize yarar.
Önce ücretsiz ve basit yolları deneyin. Yazılım en son adımdır.

Neden Yazmayı Durdurmak Gerekiyor?

Silme işlemi genelde dosyayı fiziksel olarak temizlemez. Sadece o alanı "boş" olarak işaretler. Veri hâlâ orada durur. Yeni bir dosya kaydettiğinizde sistem o boş alanı kullanabilir. İşte o an eski veri gerçekten kaybolur. Bu yüzden zaman kritiktir.

Windows Bilgisayarda Geri Alma

1. Geri Dönüşüm Kutusu

Masaüstündeki simgeyi açın.
Dosyayı bulun, sağ tıklayın, Geri Yükle deyin.
Dosya eski klasörüne geri döner.
Liste kalabalıksa "Silinme Tarihi" sütununa tıklayıp sıralayın.

2. Ctrl + Z kısayolu

Silme işlemini yeni yaptıysanız klasör penceresinde Ctrl + Z tuşlayın. Son işlemi geri alır. Sadece birkaç saniye içinde işe yarar.

3. Önceki Sürümler

Dosyanın bulunduğu klasöre sağ tıklayın.
Özellikler > Önceki Sürümler sekmesine geçin.
Listede tarih varsa seçip geri yükleyin.
Bu özellik Dosya Geçmişi veya Sistem Koruması açıksa çalışır.

4. OneDrive ve bulut çöp kutusu

Klasörünüz OneDrive ile eşitleniyorsa web arayüzüne girin. Sol menüdeki geri dönüşüm kutusunda silinen dosyalar bir süre saklanır. Google Drive ve Dropbox'ta da benzer bir çöp kutusu vardır.

Mac'te Geri Alma

Çöp Sepeti'ni açın. Dosyaya sağ tıklayıp "Geri Koy" deyin.
Yeni sildiyseniz Command + Z deneyin.
Time Machine yedeği varsa klasörü açıp Time Machine'e girin. Zaman çizelgesinde geriye gidin.

Telefonda Silinen Dosyaları Kurtarma

Android

Google Fotoğraflar: Kitaplık > Çöp Kutusu. Silinen görseller belirli bir süre burada bekler.
Dosyalar uygulaması: Menüden Çöp Kutusu bölümüne bakın.
Galeri: Çoğu markada "Son Silinenler" albümü bulunur.
WhatsApp medyası: Sohbet yedeği varsa uygulamayı kaldırıp yeniden kurunca yedekten dönebilirsiniz.

iPhone

Fotoğraflar > Albümler > Son Silinenler. Seçip Kurtar deyin.
Dosyalar > Gözat > Son Silinenler.
Notlar ve Mail uygulamalarının da kendi "Son Silinenler" klasörü vardır.
iCloud yedeği varsa cihazı yedekten geri yüklemek son çaredir. Mevcut verinin üzerine yazar, dikkatli olun.

Kurtarma Yazılımı Kullanmak

Çöp kutusu boşaltıldıysa ya da Shift + Delete ile silindiyse yazılım gerekir.

Programı farklı bir diske kurun. Mümkünse USB bellekten çalıştırın.
Taranacak sürücüyü seçin. Hızlı tarama sonuç vermezse derin taramaya geçin.
Sonuç listesinde dosya adına veya uzantıya göre filtreleyin.
Önizleme varsa bakın. Bozuk dosyaları boşuna kurtarmayın.
Kurtarılan dosyaları başka bir diske kaydedin. Aynı diske yazmak diğer verileri ezer.

Formatlanmış diskte de şansınız olabilir. Hızlı format yapıldıysa veri büyük ölçüde yerinde durur.

Yazılımın İşe Yaramadığı Durumlar

SSD'lerde TRIM özelliği silinen blokları temizler. Kurtarma şansı düşer.
Disk fiziksel olarak arızalıysa (tık sesi, tanınmama) yazılım yerine servis gerekir.
Şifreli diskte anahtar yoksa veri okunamaz.
Üzerine defalarca yazılmış alan geri gelmez.

Bir Daha Yaşamamak İçin

3-2-1 kuralı: 3 kopya, 2 farklı ortam, 1 tanesi dışarıda.
Otomatik bulut eşitlemeyi açın. Elle yedek almayı unutursunuz.
Windows'ta Dosya Geçmişi'ni, Mac'te Time Machine'i etkinleştirin.
Önemli klasörleri harici diske ayda bir kopyalayın.
Bulut hesabınızın parolasını güçlü tutun. Hesap güvenliği yedek güvenliğidir.
Diski %90'ın üzerinde doldurmayın. Dolu disk hem yavaşlatır hem kurtarmayı zorlaştırır.

Yedeği olmayan dosya, önemli değildir. Gerçekten önemliyse en az iki yerde durmalıdır.